| Węgry |
|
Strona 5 z 11 Kultura Polakom węgierska kultura kojarzy się głównie z muzyką cygańską i oczywiście z czardaszem, którego rodowód wywodzi się gdzieś zza Uralu. Blisko stąd do Wioch, Austrii, Niemiec, toteż obce wpływy na kulturę są bardzo widoczne. LITERATURA Najstarszymi zabytkami piśmiennictwa węgierskiego, datowanymi na XII i XIII wiek, są przekłady tekstów łacińskich. Najstarszym zachowanym utworem w języku węgierskim jest XIV-wieczny „Lament Marii". Rozwój literatury węgierskiej przypada na czasy renesansu, kiedy to pojawili się pierwsi węgierscy humaniści. W XVI wieku rozwija się dramat, epika hi-storyczno-pathotyczna, liryka. Jednak prawdziwa ekspansja narodowej twórczości rozwinęła się w XIX wieku. Wśród poetów ważną rolę odgrywał Sandor Petófi, uznawany za duchowego przywódcę narodu węgierskiego. Początek wieku XX to wizjonerska twórczość poety Endre Adyego oraz radykała, liryka Attili Józefa, którego twórczość wyróżniała się bogactwem języka i form artystycznych. Twórcą powojennej literatury jest wyjątkowej wrażliwości poeta Janos Pilinszky, którego twórczość kojarzy się z utworami Zbigniewa Herberta. SZTUKA Zachowały się pamiątki po pobycie Rzymian, czyli ruiny miast z amfiteatrami, wojskowe obozy, m.in. z łaźniami dla żołnierzy i osady, a także cmentarzyska z rzeźbionymi nagrobkami. Jednakże twórczość związana bezpośrednio ze sztuką węgierską, czy raczej madziarską datuje się dopiero od X wieku. Pertą węgierskiego renesansu jest pałac w Wyszehradzie, kaplica Bakócza w katedrze w Esztergomie oraz kaplica Bożego Ciata w katedrze w Peczu. Doba baroku to rozkwit architektury, głównie o wpływach austriackich i włoskich. Na przełomie XIX i XX wieku na Węgrzech, głównie w Budapeszcie, a także w Kecskemet i Segedynie modna stała się architektura secesyjna. MUZYKA Postać Franciszka Liszta, kompozytora, niezrównanego mistrza fortepianu, twórcy utworów związanych z Polską (Oratorium o św. Stanisławie, Mazepa), znana jest chyba wszystkim. Muzykę rozrywkową tworzyt Imre Kalman. To on napisat operetkę „Księżniczka czardasza". Bela Bartok (muzyka do baletu „Cudowny mandaryn"), zanim zaczął sam komponować, prowadzi! gruntowne badania muzyki ludowej. |
|||||||||||||
| « wstecz | dalej » |
|---|